Bạn Đã Sử Dụng eBook Đúng Cách Chưa?

Với mức giá hợp lý, khả năng mang theo cả một thư viện trong chiếc điện thoại và hàng loạt tính năng tiện ích, ebook đã trở thành người bạn đồng hành quen thuộc của rất nhiều người yêu sách, học sinh, sinh viên và dân văn phòng.

Về bản chất, ebook (electronic book) là phiên bản điện tử của sách truyền thống. Thay vì được in trên giấy, ebook được lưu dưới dạng các tệp tin như PDF, EPUB, MOBI hoặc AZW và có thể đọc trên điện thoại, máy tính bảng, laptop hay các thiết bị đọc sách chuyên dụng.

Tuy nhiên, chỉ tải ebook về thiết bị không đồng nghĩa với việc bạn sẽ đọc được nhiều hơn. Không ít người sở hữu cả “thư viện số” với hàng trăm cuốn sách nhưng cuối cùng chỉ đọc được vài trang rồi bỏ dở. Nguyên nhân không nằm ở ebook, mà ở cách chúng ta sử dụng nó. Chỉ cần áp dụng một vài mẹo nhỏ, ebook có thể trở thành một công cụ học tập và giải trí hiệu quả hơn rất nhiều.

Mẹo sử dụng Ebook đúng cách?

Tải một cuốn ebook về điện thoại chỉ mất vài phút, nhưng đọc hết nó lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.

Không ít người có cả “thư viện” hàng trăm ebook trong máy tính hoặc điện thoại nhưng sau nhiều tháng vẫn chưa đọc xong nổi một cuốn. Có lẽ bạn cũng từng tải một quyển sách với suy nghĩ: “Cuối tuần mình sẽ đọc.” Rồi cuối tuần đến, cuốn sách vẫn nằm yên trong thư mục Downloads.

Thực tế, ebook chỉ là một định dạng sách. Việc bạn học được bao nhiêu hay đọc được bao nhiêu vẫn phụ thuộc vào cách sử dụng nó.

Dưới đây là một vài mẹo giúp việc đọc ebook trở nên hiệu quả và thú vị hơn.

1. Chọn ứng dụng đọc sách phù hợp

Đừng chỉ mở ebook bằng trình đọc PDF mặc định nếu bạn có lựa chọn tốt hơn.

Hiện nay có khá nhiều ứng dụng hỗ trợ đọc ebook như Kindle, Google Play Books, Apple Books, Kobo hay ReadEra. Những ứng dụng này thường cho phép bạn:

• Thay đổi cỡ chữ cho dễ đọc.
• Chuyển sang chế độ nền tối khi đọc ban đêm.
• Đánh dấu (bookmark) những trang đang đọc.
• Ghi chú hoặc tô sáng các đoạn quan trọng.
• Đồng bộ tiến độ đọc giữa nhiều thiết bị.

Một trải nghiệm đọc thoải mái sẽ giúp bạn có động lực mở sách thường xuyên hơn.

2. Đừng biến điện thoại thành “kẻ phá đám”

Một trong những khó khăn lớn nhất khi đọc ebook trên điện thoại là… chính chiếc điện thoại.

Bạn đang đọc đến một đoạn rất hay thì thông báo từ Facebook hiện lên. Vừa quay lại thì tin nhắn mới xuất hiện. Chưa kịp đọc tiếp thì YouTube lại gợi ý một video hấp dẫn.

Kết quả là bạn dành 30 phút cầm điện thoại nhưng chỉ đọc được vài trang.

Nếu có thể, hãy bật chế độ Không làm phiền (Do Not Disturb) hoặc chế độ Tập trung (Focus Mode) trong lúc đọc. Chỉ một thay đổi nhỏ cũng có thể giúp bạn tập trung hơn rất nhiều.

3. Tận dụng các tính năng mà sách giấy không có

Đây là một trong những lợi thế lớn nhất của ebook.

Khi gặp một từ tiếng Anh chưa biết, bạn chỉ cần chạm vào từ đó để xem nghĩa thay vì phải mở từ điển riêng.

Nếu đang đọc sách chuyên ngành, bạn có thể tìm kiếm nhanh một thuật ngữ xuất hiện ở đâu trong toàn bộ cuốn sách chỉ trong vài giây.

Một số ứng dụng còn hỗ trợ đọc thành giọng nói (Text-to-Speech), rất hữu ích khi bạn muốn “nghe sách” trong lúc lái xe, tập thể dục hoặc làm việc nhà.

4. Mang theo cả thư viện trong túi áo, nhưng đừng cố đọc tất cả

Một chiếc điện thoại hay máy tính bảng có thể lưu trữ hàng nghìn cuốn sách.

Nghe thì rất hấp dẫn, nhưng điều đó cũng dễ khiến chúng ta rơi vào cảm giác “để đó đọc sau”. Càng có nhiều lựa chọn, bạn càng khó bắt đầu.

Thay vì tải hàng trăm ebook cùng lúc, hãy chọn một hoặc hai cuốn thực sự muốn đọc và tập trung hoàn thành chúng trước. Đọc xong một cuốn luôn có giá trị hơn sở hữu một thư viện mà chưa từng mở.

5. Dành một khoảng thời gian cố định để đọc mỗi ngày

Bạn không nhất thiết phải đọc một tiếng mỗi ngày mới gọi là có thói quen đọc sách.

Chỉ cần 10 đến 15 phút trước khi đi ngủ, trong lúc chờ xe buýt hoặc nghỉ trưa cũng đủ để tạo nên sự khác biệt.

Điều quan trọng không phải là đọc thật nhiều trong một ngày, mà là duy trì việc đọc đều đặn trong nhiều tuần và nhiều tháng.

Có những cuốn sách chỉ cần vài trang mỗi ngày cũng đủ mang đến những ý tưởng rất đáng giá.

6. Đừng quên bảo vệ đôi mắt

Đọc ebook trong thời gian dài cũng giống như làm việc với máy tính.

Hãy điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với môi trường xung quanh, tăng kích thước chữ nếu cần và thỉnh thoảng cho mắt nghỉ ngơi.

Một mẹo đơn giản là áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ sau khoảng 20 phút đọc, hãy nhìn vào một vật cách khoảng 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây. Việc này giúp mắt được thư giãn và giảm cảm giác mỏi khi nhìn màn hình quá lâu.

Xem thêm: Sự Trỗi Dậy Của Nền Kinh Tế Agentic (AI Agent): Khi AI Không Còn Chỉ Hỗ Trợ

Ebook hay sách giấy – nên chọn loại nào?

Đây có lẽ là câu hỏi được nhắc đến nhiều nhất mỗi khi nói về ebook. Thực ra, không có câu trả lời đúng cho tất cả mọi người.

Nếu bạn thích cảm giác lật từng trang sách, mùi giấy mới hay muốn trưng bày một tủ sách trong nhà, sách giấy vẫn mang đến những trải nghiệm rất khó thay thế. Ngược lại, nếu thường xuyên di chuyển, học ngoại ngữ hoặc muốn mang theo cả một thư viện trong balo mà không tăng thêm vài ký hành lý, ebook lại là lựa chọn rất đáng cân nhắc.

Nhiều người hiện nay thậm chí kết hợp cả hai: đọc ebook khi đi làm, đi du lịch hoặc cần tra cứu nhanh, còn những cuốn sách yêu thích thì vẫn mua bản giấy để lưu giữ lâu dài. Điều quan trọng nhất không nằm ở việc bạn đọc bằng giấy hay bằng màn hình, mà là cuốn sách đó có mang lại cho bạn thêm một ý tưởng mới, một góc nhìn khác hoặc đơn giản là vài phút thư giãn sau một ngày bận rộn hay không.